Mechanizmy przekształceń zespołów konkurujących wioślarek w warunkach globalnego ocieplenia

W warunkach globalnego ocieplenia będą zachodziły znaczne zmiany w strukturze zespołów słodkowodnego zooplanktonu, w tym także w zespołach słodkowodnych wioślarek. Wskazówką co do kierunku tych zmian może być fakt, że jeziora tropikalne i subtropikalne zasiedlają zwykle mniejsze gatunki zooplanktonu niż jeziora strefy umiarkowanej i północnej. Można także oczekiwać zmian biomasy zespołów zooplanktonowych w warunkach podwyższonej temperatury oraz ich zmienionej podatności na inwazje obcych gatunków. Celem projektu jest poznanie mechanizmów tych zmian. Istnieje kilka hipotez wyjaśniających te zjawiska. Spośród nich wybrana został low food efficiency hypopthesis, która zajmuje się progowymi koncentracjami pokarmu, gdyż wydaje się, że w definicji progowych koncentracji pokarmu kryje się bliski związek między dynamiką populacji i poziomem pokarmu, o który toczy się konkurencja. Hipoteza ta, które stwierdza, że najlepszymi konkurentami są gatunki z najniższą wartością progowej koncentracji pokarmu, została przedstawiona w kilku wariantach i uzupełnieniach odnoszących się do wielkości konkurujących gatunków i temperatury, w której odbywa się konkurencja. I tak w projekcie tym zaproponowano następujące hipotezy: (1) przy wzroście temperatury progowa koncentracja pokarmu u małych gatunków wioślarek wzrasta mniej niż u dużych gatunków wioślarek, (2) zmiana progowej koncentracji pokarmu u wioślarek różniących się wielkością ciała postulowana w punkcie (1) zachodzi tylko wówczas, gdy w środowisku obecne są nitkowate cyjanobakerie, gdyż duże wioślarki planktonowe są bardziej wrażliwe niż małe na obecność w zawiesinie pokarmowej nitkowatych cyjanobakterii, które mechanicznie zakłócają proces filtracji, (3) mechanizmem pozwalającym wioślarkom przetrwać niekorzystne warunki pokarmowe jest spowolnienie lub zatrzymanie rozwoju form juwenilnych, jednakże w podwyższonej temperaturze duże gatunki wioślarek są w znacznie mniejszym stopniu w stanie spowolnić rozwój form juwenilnych niż gatunki małe, (4) przy wzroście temperatury zmienność osobnicza progowych koncentracji pokarmu u małych gatunków zwiększa się bardziej niż u dużych gatunków, co daje małym gatunkom przewagę w konkurencji z dużymi. Oprócz tego zostanie sformułowana dodatkowa hipoteza co do ubocznych skutków konkurencji u Cladocera w warunkach zwiększonej temperatury. Postuluje ona spadek biomasy zespołu wioślarek w zwiększonej temperaturze. Hipotezy powyższe będą weryfikowane w eksperymentach laboratoryjnych i terenowych. Jako uzupełnienie eksperymentów wykorzystane zostaną także metody modelowania matematycznego.